Kauwkettingen worden in de praktijk met name gebruikt door schoolkinderen en volwassenen die onrustig zijn, snel gespannen zijn of snel overprikkeld zijn. Dat zijn niet alleen kinderen en volwassenen met klachten in het autismespectrum (ASS), ADHD, ADD, DCD (Developmental Coördination Disorder) of hooggevoeligheid (HSP) — maar ook gewoon diegenen die vaak zitten te friemelen, nagelbijten of snel "hyper" zijn.
Waarom mensen met een extra prikkelgevoelig brein er baat bij hebben
Mensen met autisme zijn vaak gevoelig voor externe prikkels. Een kauwketting helpt hen om externe prikkels te reguleren en daardoor minder gespannen te zijn. Bij ADHD helpt de continue, ritmische input van het kauwen om de concentratie te ondersteunen en impulsen te reguleren. Bij hooggevoeligheid (HSP) komen externe prikkels extra hard aan — een bijtketting helpt om die prikkels te dempen.
Professionals wijzen vooral op de eenvoud van een bijtketting: het is een snel en eenvoudig in te zetten hulpmiddel, waar een kind of (jong)volwassene direct positief effect ervaart. En niet alleen de gebruiker — maar ook andere betrokkenen en de omgeving komen hierdoor meer tot rust.
Wie gebruikt een bijtketting?
- Kids, tieners en volwassenen met ADHD of ADD
- Mensen met autisme of een andere vorm van het autismespectrum (ASS)
- Kinderen met DCD (Developmental Coördination Disorder)
- Hooggevoelige kinderen en volwassenen (HSP)
- Nagelbijters, pennenkauwers, kledingbijters
- Friemelaars en mensen die snel "hyper" zijn
- Mensen die snel overprikkeld of onderstimuleerd raken
Bijtketting in het onderwijs en zorg
Bijtkettingen worden ook veelvuldig gebruikt in het regulier onderwijs, bijzonder onderwijs (SBO / SO) en door (kinder)therapeuten, ergotherapeuten en logopedisten. Tandartsen zetten kauwkettingen in om schadelijke gewoonten (parafuncties) geleidelijk af te leren, zoals nagelbijten, klemmen, knarsetanden en bijten op voorwerpen.
Een kauwketting neemt de oorzaak niet weg
Een bijtketting helpt veel mensen bij het verlagen of wegnemen van spanningen. Maar het is geen wondermiddel: het neemt de oorzaak van eventuele spanningen niet weg. Angsten en spanningen zijn niet even op te lossen. Ook als de spanningen komen door autisme of ADHD, zijn ze moeilijk in de bron "op te lossen".
Dan is het fijn dat er een hulpmiddel is om de ervaring van die spanning aan te pakken. Een bijtketting kan bovendien voorkomen dat de spanning zelf ook weer een oorzaak van extra spanning is — wat kan leiden tot een neergaande spiraal. Als de bijtketting ook wordt ingezet voor betere concentratie — dat men bij diep nadenken op de bijtketting kauwt in plaats van op nagels of potloden — dan lijkt het meer op een directe oplossing.
Het kind beslist zelf wanneer
Onderzoek naar sensorische hulpmiddelen bij kinderen laat zien dat het kind zelf bepaalt wanneer het het hulpmiddel gebruikt — dat is een belangrijke factor voor het effect. Een bijtketting hangt om de nek en is altijd beschikbaar, zonder dat een volwassene iets hoeft te doen of aan te geven. Dat maakt hem bijzonder geschikt voor dagelijks gebruik door kinderen die al weten dat ze er baat bij hebben.
Gebruikte literatuur
- Van der Wurff & Meijs (2021). Sensory processing tools in children: effects on attention and arithmetic. Journal of Experimental Child Psychology, 209, 105143.
- Stalvey, S., & Brasell, H. (2006). Using stress balls to focus the attention of sixth-grade learners. Journal of At-Risk Issues, 12(2), 7–16.